بایرامینیز قوتلو و گله جک
گونلرینیز اوغورلو اولسون

هر حالدا بیر گون مهندیس لیک فاکولته سینین اونونده اوتوبوسا مینمک ایچین دایانمیشدیم.ایکی نفر اوجا سسله آذربایجانلی لارین میللی حاقلاریندان و اوز مقدراتینی تعیین ائتمه حاققیندان دانیشیردیلار و بو حاقلاری چئشیدلی یونلرین مذاکره ائدیردیلر .
آرتیق آختاردیغیمی تاپمیشدیم منده او ایکی نفره اوخشار دوشونوردوم ، دورمادان اونلارا یاخینلاشیب و دانیشیقلارینا قاتیلماق ایسته دیم و ...
اونلارین بیری جلیل غنی لو ایدی و بئله لیکله بیزیم یولداشلیغیمیز باشلادی نئچه گون سونرا جلیل - علیرضا متین پور و من دانیشگاهدا تورکجه دیل و ادبیات کلاسلاری قورماغا باشلادیق سونرا نئچه شعر آخشامی و درگی و....
جلیل و علیرضا درسی بیتیردیکدن سونرادا میللی فعالیت لری داوام ائتدیردیلر و سونوندا ایکی سیده دونیا آنا دیلی گونونده توتوقلاندیلار ، علیرضا بیر هفته و جلیل ۲۶ گون حبسدن سونرا آزادلیغا بوراخیلدیلار ..
اونلار هر زامان ایناملی و اومودلودولار.
با عرض تبریک و آرزوی توفیق روز افزون برای همه دوستان امیدوارم وجود مهدی عربشاهی - که از نزدیک با جنبش ملی آذربایجان آشنایی دارد - در مجموعه مرکزی بخشی از جنبش دانشجویی به تفاهم و نزدیکی فکری بیشتر جنبش دانشجویی آذربایجان با دیگر بخشهای جنبش دانشجویی کمک نماید.
آذربایجانلی قادینلار داها آرتیق برابرسیزلیگه معروض قالیرلار بیر طرفدن قادین اولماقلاری اونلاری چوخ حاقلاردان محروم ائدیر باشقا طرفدن ایسه تورک اولماقلاری اونلاری ایکینجی روتبه لی بیر اینسان اولماق دوروموندا بوراخیر.سایی علیرضا صرافی قادینلار سورومون و میللی مساله نی بیر یازیدا آراشدیریب سیزده اوخویون.
بئله لیک له اونلارین یاسا دیشی توتوقلانماسینی قینایاراق تئزلیکله آزادلیغا بوراخیلمالارینی ایسته مه لیییک.گور سسله چاغیراق : قادینلاری آزادلیغا بوراخین
قارداشيميز عباس بي ليساني
دئمک اينسان ايراده سي سانديغيميزدان داها عظمتلي، داها گوجلويموش.
ميليونلار دولارليق مئديالاري، تئلئويزيونلاري اولمايان ميلتلرين ده مظلوميت سسيني او ميلتين جسارتلي اوغوللاري نين سينماز ايراده سي و ديره نيشي واسيطه سي ايله دونيايا چاتديرماق مومکونموش دئمک.
بوتون بونلاري بيز آذربايجانليلارا اؤيره دنلرين بيري يقين کي عباس بي ليساني اولدو.
ده يرلي عباس بي!
۴ هفته يه ياخيندير کي اردبيل زيندانيندا آجليق آکسيياسي (اعتصاب) کئچيرمکده سن. اوره گينده آذربايجانيميزا بسله ديگين سئوگي نين سنه داها آرتيق گوج و قودرت وئرديگيني ده بيليريک. آما هاميليقجا سنين ساغليغي نين هر شئيدن اهميتلي اولدوغونا اينانيريق. يقين کي آذربايجانيميز دا سني ساغ و سلامت گؤرمک ايسته يير.
بونا گؤره ده سندن آجليق آکسيياسينا سون وئرمه یيني خواهيش ائديريک. البته ميلتيميز ده سنين ساغليغيني ايسته يير.
عشق اولسون آذربايجانيميزين وطن اوغروندا هر چئشيت هزينه ني وئرمه يه حاضير اولان اؤولادلارينا.
- توغرول آتاباي- علي احمدييان- مينا اصغری- داوود عظيم زاده- پريسا بابايي فرد- عليرضا جوانبخت- گونتاي جوانشير- حجت هاشيميان- ياشار حکاکپور- عليرضا حاققي- اينصافعلي هدايت- صالح ايلديريم- سعيده ايسلامي- صالح کامراني- احمد مهدييان- مينا مهدييان- حميد مسعودي- سعيد متين پور- سعيد نعيمي- احمد اوبالي- مجيد پژوهفام- رسول قرباني مقدم- بؤيوک رسووغلو- دکتر ضيا صدر- يعقوب سالکي نيا- شهروز تورفخ- حامد يگانه پور- فاخته زماني- محمود فضلی - فاطمه حیدری - ابراهیم جعفرزاده - مینا کهربائی – محمد عباسپور- غنی غنی زاده - علی قربانی - سئوین قربانی - محمد پیر محمدی - اکبر قربانی - علی محمدی - بنیز محمدی - یاشار عزیزی - مرتضی قدری - بابک خداوردی - ابرهیم عاصفی - ابراهیم اکبری- علی لطفی - رضا لطفی - علیرضا فرشی - ابولفضل بجانی- اوختای حسینی- اژدر حسینی - رضا صفری- شیدا دلاوری - مهدی شیدائی- حسین ندری- حسین شریفی- مهدی پیر قلی - رضا فرجی- جمشید عسگری- رضا پیر قلی- سلمان خانعلیزاده- زاهرا محمدی - عادل شریف زاده - صیاد محمدیان- رحیم واحدی- مرتضی ابراهیمی- سیروس ابراهیم زاده - مصطفی فیضی- منوچهر واحدی- وحید اکبری- محمد واحدی- بابک محمدی - علی فردی- عیوض محمدپور- رسول صمدی - عادل صالحی- محمد مختاری- داوود جهان آرا- ستار قرداغی –غلامرضا بافری – بهروز تقی بیگلو- شایان صبحی –رضا بیگدلی –علی قدیری –شهرام گودرزی ناصر مرادلو
نقل از وبلاگ سعید متین پور
خيلي دوست داشتم كه در مملكت ما هم مي شد وقتي حقي از آدم ضايع مي شود شكايت كرد.اما گويا قواعد حاكم بر تدبير اين ملك گونه اي ديگر است و من بايد از شعف ناشي از بازي با حقوق دست بشويم.ناگفته نگذارم كه اين شعف ناشي از حس پبشرفت اجتماعي است.زيرا تا جامعه ما به جهات مختلف پيشرفته و توسعه يافته نباشد گستردگي و پيچيدگي حقوقي نيز پديد نمي آيد.و صد البته پيشرفت شعف هم دارد.اما انگار ما بايد در بساطت ساليان دور بمانيم و از دنياي جديد چند ماشين تكنولوژيك داشته باشيم.نمي دانم البته تا كي فرصت استفاده از اين كامپيوتر برآمده از مجاز اعداد را خواهم داشت بنابراين از اين ماشين استفاده مي كنم و از پنجره مجازي اش شهادت مي دهم.
امروز و در اين ساعات، شش ماه از بازداشت دوست و همفكرم رضا عباسي مي گذرد.خود را موظف به شهادت در مورد او مي دانم به خاطر ظلمي كه در حقش رواداشته شد و مي شود.بنابراين شهادت مي دهم : رضا عباسي در روز ششم تير ماه 1385 توسط چند مامور اداره اطلاعات استان زنجان دستگير شده است نه آنگونه كه در دادنامه شعبه اول دادگاه زنجان آمده است در هفتم آن ماه.توضيح مي دهم يا روز دستگيري رضا عباسي به هنگام صدور حكم جلب در ذكر تاريخ اشتباه شده است يا هنگامي كه قاضي معصوم خاني حكم را تقرير يا تحرير مي كرده است خطا صورت گرفته است يا حكم جلب فرداي روزي كه متهم را دستگير كرده اند صادر شده است.
شهادت مي دهم : چنان نيست كه در دادنامه آمده و ذكر شده است كه رضا عباسي توان ارائه كفالت نداشته است بلكه از زمان بازداشت وي بارها خواهر، خواهر شوهر، پدر و مادرش به دادسرا و دادگاه انقلاب مراجعه كردند و خواهان كفالت رضا عباسي شدند اما قضات قبول نكردند.
شهادت مي دهم : به اتفاق يكي از اقوام رضا به تهران رفتيم و با آقاي محمد علي دادخواه وكيل دعاوي براي قبول وكالت صحبت كرديم.وي با كمال تواضع ما را پذيرفت و خود و دستيارش وكالت رضا عباسي را برعهده گرفتند.چند روز بعد دستيار محترم به زنجان آمد اما نه دادگاه اورا پذيرفت و نه رئيس زندان به وكيل اجازه ملاقات با موكش را داد در حالي كه وكيل مطابق قانون اين حق را داشت.در نهايت اداره اطلاعات از پدر رضا عباسي خواست تا از گرفتن وكيل صرف نظر بكند.
شهادت مي دهم : رضا عباسي در آزمون ورودي سازمان تامين اجتماعي قبول شد اما اداره اطلاعات زنجان به او صلاحيت استخدام نداد.از رضا در جلسات پي در پي بازجويي در اداره اطلاعات خواستند تا تعهد دهد ديگر هرگز فعاليت نداشته باشد.
شهادت مي دهم : رضا عباسي از زمان بازداشت به مدت چهار ماه در بخش قرنطينه زندان زنجان محبوس بوده است و در اين زمان گاهي با متهمين به قتل هم سلول گشته است.
شهادت مي دهم : رضا در دوران بازجويي تحت فشار بوده است تا بر عليه ديگري اعتراف كند و يا توبه نامه بنويسد.اما رضا به هيچكدام از اين خواسته ها گردن ننهاده است.(براي اينكه رسمي نباشد يا براي اينكه خود موضوع مي گويد بنويس مرا، مي نويسم : سالهاست آرزو مي كنم اي كاش بازجويان اطلاعاتي و استخباراتي در تمام دنيا مشتريان حرفه اي ادبيات بودند.ديوان شمس و ديوان نسيمي مي خوانند.رمان مي خوانند.در ايران مي توانند آواز كشتگان، سال بلوا، آزاده خانم و نويسنده اش، سنگي بر گوري و صد ها اثر ايراني يا ترجمه شده ديگر را بخوانند؛ تنها براي باور انسان.)
شهادت مي دهم : هرگز رضا عباسي را در حال قانون شكني نديده ام.رضا را در حال توهين به هيچ انساني نديده ام.او در دوران بازجويي و محاكمه اش نيز به صراحت گفته است هيچ كار غير قانوني نكرده و به كسي توهين ننموده است.
شهادت مي دهم : بسياري از همشهريان زنجاني نيز مي توانند چنين شهادت نامه اي اراده كنند.به عنوان كسي كه تدوين حقوق را پيشرفتي بزرگ در تاريخ بشريت مي دانم از اين همشهريان مي خواهم نه فقط به خاطر رضا بلكه به خاطر اجتماعي كه در آن زندگي مي كنيد و به نشانه حرمت به ميراث فرهنگي و زبان مورد هجوممان تركي براي رضا شهادت دهيد.سكوت ما تنها به قانون شكنان و بازيچه سازان حقوق ياري مي دهد.
و نهايت؛
شهادت مي دهم : رضا به خاطر دفاع از حقوق انساني تركان در ايران زنداني شده است.او مي خواهد زبان تركي در مدارس و دانشگاهها تدريس شود.او مي خواهد به هزينه دولت به هويت تركي توهين نشود.او مي خواهد هر كس حق شكايت از هر كس را داشته باشد.او عميقا به فرهنگ شبان رمگي بي ايمان است.او دروغگو نيست.به او و به عقل و قلب خود باور كنيم.او گوشه اي از همه ما ماست كه جسور شده است.در زنجان رضا عباسي نام دارد در اردبيل عباس لساني و بهروز عليزاده و در اروميه و تبريز صدها نام ديگر.
داریخما قارتالیم ٬سوسما آماندیر داغلارین اوستونده ن دومان اوته جک
دیرلی قارداشیم و فیکیرداشیم سایین عابباس بی لیسانی و ریضا بی عابباسی
سالام و خوش گوردوک
نئچه آیدیرکی ٬سیزین کیمی جان یولداشیمی گورمک حسرتس بیر سوخولجان کیمی ایچیمی یئییر.
آنجاق نه ائتمک بو بیر حیاتدیر و اوزوموزون به یندییمیز٬ آند ایچدیییمیز یول دور .
قارداش! سن دوستاق من آزاد اولسام دا اینان کی بو آزادلیق ساده جه جیسمس آزادلیق دیر و روحوموز همیشه کی کیمی دوستاقدیر.
دوشونجه لر بئینیمده
سئودا کونلومده دوستاق
آزادلیق بوغازیمدا
سوزلر آغزیمدا دوستاق
اللریمده کلپچه
آیاغیمدا قاندالاق
بئله بیر یاشاماقدان
تانریم نئجه قورتاراق
تانریم نئجه قورتاراق
اما اینان کی ٬ قیسا یا خود اوزون عومروموزده معین قدر اولسادا بئله ٬اوز آزادلیغیمیزی میللتیمیزین آزادلیغی اوغروندا قوربان وئرمه ییمیز اولو تورک میللتیمیزین یادداشیندان هئچ زامان سیلینمه یه جک.
عزیز قارداشلاریم
سیزه حایاتینیزدا اوزون عومور و تئزلیک له آزادلیق آرزولاییرام و صبرسیزلیک له گله جک گوزه ل آزادلیق گونلریمیزی گوزله ییره م٬ اینانین کی یاخیندادیر همده چوخ یاخیندا.
ساغ اولون ٬اوپوره م سیزی
رضا بهشتی نماینده خانواده عباسی در گفتگویی که با خبرنگار وبلاگ دوستاق ضمن تایید این خبر٬ از شرایط بد زندان و نگهداری عباسی در قرنطینه زندان و عدم انتقال وی به بند عمومی انتقاد کرد وخواهان رعایت حقوق قانونی رضا عباسی در زندان زنجان شد وی افزود :خانواده عباسی در کنار آقای خلیلی وکیل پرونده پیگیرند تابا توجه به اینکه ۱۶۲ روز از مدت زندان عباسی سپری شده است ترتیبی اتخاذ گردد تا عباسی با توجه به حقوق قانونی اش از مرخصی برخوردار شود یا پس از طی مدت نصف محکومیت کلا آزاد شود.
لازم به ذکر است که رضا عباسی از فعالین هویت طلب حرکت ملی آذربایجان می باشد که پیش از مراسم قلعه بابک در کلیبر به صورت تلفنی به ادره اطلاعات زنجان فرا خوانده شد اما پس از بی توجهی به این امر و امتناع از قبول این عمل خلاف رویه قضایی(احضار تلفنی) توسط مامورین امنیتی در ششم خرداد ماه ۸۵ دستگیر شد و شعبه یک دادگاه انقلاب زنجان در نهایت تعجب عباسی را به جرم توهین به رهبری وتبلیغ علیه نظام در محاکمه ای غیر علنی وبدون حضور موثر وکیل به یکسال حبس محکوم ساخت و وی را روانه زندان ساخت.
موسوی مجلیسین آلتینجی دورونده وکیل اولموش و باشاردیغی قدر موکل لرین حاقلارینی مودافیعه ائ تمکده چالیشدی.
او وکیل اولدوغو دونمده آذربایجانلی چالیشقانلارا یورودولن غیر انسانی سیاستلره ده اعتیراض ائتدی و او جومله دن توتوقلانمیش فعاللارین آزادلیغیندا چالیشدی.او ها بئله خورداد اعتراضلاریندا توتوقلانانلارین آزادلیغینا تاکید ائده رک یاردیمچی اولدو.
موسوی ائله همین اینسان سئور حرکتلرینه گوره حاکمییت طرفینده ن مغضوب اولوب و بو ایشلرینین جزاسینی ۱۳۰ گون انفرادی ده اوده دی. بو گون اونون آزادلیغا بوراخیلماسینی قوتلایاراق باشقا سیاسی و عقیدتی محبوسلارین آزادلیغین آرزو ائدیریک.
سنتیابیر شنبه گونو (اولچن آیی نین 8ی ) ائلچین بی حاتمی اهر زندانینا یوللاندی. کلیبر محکمه سی نین وئردییی بیر ایل حبس قراری، تجدید نظر استان محکمه سی طرفیندن دورد آی حبس و 5 ایل کلیبر بولگه سینه گئتمکدن یاساقلانما قرارینا سیندیقدان سونرا ائلچین بی حاتمی عائیله سی و دوستلاری ایله ساغ اوللاشیب کلیبره و اوراداندا اهر دوستاغینا دوغرو یولا دوشدو. ائلچین بی حاتمی باشقا اوچ آرخاداشی، یوروش مهرعلی بیلی، اکبر آزاد و شوکور قهرمانلی ایله 38 گون بیر نفرلیک سلول دا و 27 گون ایسه تبریز گئنل زندانیندا اولدوغو اوچون زندان حکمونون 65 گونون کئچیریب. وورقولایاق کی اونلار 1383 –جی ایل بابک قالاسی قورولتاییندا توتوقلانمیشدیلار. قالان اوچ آرخاداشی ایسه هله حکمون اللرینه چاتماسین گؤزله ییرلر.
بیرینجی دونه 1381 –جی ایلین 21 آذر تؤره نینده شبستر ده توتولان ائلچین حاتمی اکینچی لیک اوزره یوکسک لیسانسین تهران بیلی یوردوندا بیتیرمیش، خودافرین بؤلگه سینین ساریجالی کندیندن دیر.
سیستم رسمی آموزشی در هر جامعه ای ، نقشی بی بدیل در ترویج ، رشد و بالندگی یک زبان دارد . علیرغم اینکه اولین مدارس مدرن ایران با زبان ترکی آغاز به کار نمود ولی این خوش اقبالی و بهره مندی از حقی انسانی ، دیری نپایید و با روی کار آمدن رضاخان و حاکمیت ایدئولوژی تمامیت خواه و باستان گرای آریایی از کار این مدارس جلوگیری نمودند و ترکی به محاق رفت.
اینک اندیشه ساختن ملت – دولت مبتنی بر یک زبان و یک فرهنگ به اندیشه مسلط حاکمیتی تبدیل شده بود و روشنفکرانی نیز تحت تاثیر فروغ فاشیسم آریایی در آلمان به توجیه گران فرهنگ و زبان کشی رضاخانی تبدیل شدند و بدین گونه کودکان ترک بابت تکلم به زبان مادری شان در مدارس مجبور به پرداخت جریمه شدند و این چنین ریشه شوونیسم فارسی و عقب ماندگی آذربایجان شکل گرفت.
با قیام فرقه دمکرات آذربایجان بار دیگر بهار زبان ترکی فرا رسید اگرچه با همکاری شوونیسم ایرانی و کمونیسم استالینی عمر این دولت کوتاه شد و با کشتار حدود بیست و پنج هزار عضو و هوادار فرقه و تبعید هزاران نفر همه جامعه آذربایجان با خلا نخبگان مواجه گردید ولی تدریس و بکارگیری یکساله ترکی در همه سطوح اداری و آموزشی ، تاثیری شگرف در بازیابی هویت جمعی ترکان آذربایجان پدید آورد و نوستالژی این یک سال ، هنوز بعد از شصت سال الهام بخش جمع بزرگی از نویسندگان و روشنفکران آذربایجان است و امروزه رسمی و آزاد شدن تدریس زبان ترکی در مدارس و رسانه ها کف مطالبات همه اقشار ملت آذربایجان تبدیل شده است.بطوریکه تاکید بر هویت ترکی و درخواست رسمیت آن شعار غالب اعتراضات دانشجویی و شهری اردیبهشت و خرداد امسال در آذربایجان بود.
و امروز دوباره اول مهر و روز بازگشایی مدارس فرا رسده است اما آذربایجان امسال طور دیگری به استقبال مهر خواهد رفت : تحریم .
آری ملت ترک آذربایجان تصمیم گرفته اند در اعتراض به نابرابری زبانی و فرهنگی و نقض حقوق ملی خویش و طلب رسمیت زبان ترکی ، روز اول مهر از فرستادن کودکان خود به مدارس – بعنوان بخشی از سیستم استحاله فرهنگی – خودداری کنند و امروز آذربایجان نوع جدیدی از اعتراض را تجربه خواهد کرد.
قطعا این تجربه مقاومت منفی در جریان حرکت ملی – دمکراتیک آذربایجان حائز اهمیت بسیاری است و نشانه پویایی و استمرار و گسترش حرکت هویت جویی به همه سطوح زندگی اجتماعی است.
دفاع از حقوق ملی آذربایجان بعنوان بخشی انکار ناپذیر از حقوق پایه انسانی و نیز اولویت اساسی دمکراسی خواهی در کشوری چون ایران وظیفه همه مدعیان حقوق بشر و دمکراسی است بجاست روشنفکران و رسانه های مرکزمحور موضع خود را درقبال این اعتراض مدنی اعلام نمایند.
کئچن نئچه ایلده روزنامه اوخوماق کونلومه دوشن زامان " شرق " آلاردیم ، اونو واراقلایاندا ، بیر گله جکده گونئی آذربایجان تورکلرینین اوز دیللرینده یاییلاجاق " شرق " لر خیالیمی بورودو و من بو شیرین خیال ایله ایسته دیگیم یازیلاری اوخوردوم.
" شرق " بیزیم سورونوموزو گورمه دن یاییلیردی و دئملی کیملیک سورونوموز و آذربایجان میللی حرکتی هئچ زامان ایرانین باشقا قزئته لری کیمی " شرق " ین صحیفه لرینه یانسیمادی ، آلولو خرداد اعتراضلاری ایرانین بوتون اورگانلارین ، قزئته لرین ، سیاسی اورگوتلرین و ... دیله گتیرسه ده یئنه ده میللی حاقلاریمیز نئچه گوندن سونرا اونودولدو و بیر داها هامی تاپدالانان حاقلار ، توکولن قانلار و دوستاقلانان اینسانلار حاقدا سوسدولار .
کیمسه دن بیزیم دوشونجه میزی یایماق انتظاریمیز اولمامالیدیر آما هرکسی ازیلن حاقلاریمیزا سوسماغینا قیناماق حاققیمیزدیر ، شرقی قیناماغیمیز ایسه یالنیز بو یوندن اولموشدور .
من " بیزدن اولمایان ، هئچ اولماسین " دوشونجه سین دوز بیلمیرم ، بو دوشونجه بیزه یاراشماز اینانجیندایام.
هر حالدا ایندی " شرق " باغلانیب بیزده شرقین باتماسیما اوزگونوک ، شرقین باغلانماسی رضا عباسی نین ، صالح کامرانینین ، دمیرچی نین ، عباس لیسانی نین و ... دوشونجه سینین یاساقلانماسینی منه جانلاندیریر.
بونلار ایکیسی ده بیر جنس دندیر ، ایکیسی ده " یاساقلاما " اینانجیندان گلیر ، بیر آغاجدان گویرمیش ایکی میوه دیر ... بونلاری قیناماق بورجوموزدور .
ریضانین دمکراتیک دوشونجه سی و عملی زنگانین بوتون سیاسال گروهلاریندا ائتگی بوراخمیشدیر اونا گوره اونلار ریضانین محبوس اولماسینا سس سیز دایانا بیلمه ییب و اعتراضلارین بیلدیردیلر.
هر حالدا بو درین و دوز اینام و دوشونجه عملده ده اوزونو گوستردی و ریضانین دوشونجه سیندن قایناقلانان جسارت و دایانیش حاکیمیتی تسلیم ائتدی ... قالانین حاققیمیزدان اوخویون .
Bu yazi 2 il önce Tebriz sesi dergisinde yayılmışdir ve elbette anadolu türkcesinde. indi ise birdaha ASMEKin qurucu üyesi Riza Abbasinin yadına ve azadlığı dileyi ile burda oxuculara sunulur.
Güney Azerbaycan milli hereketi ve ASMEK
1990yıllarından beri Güney Azerbaycanda , Azerbaycanın yüz yıllık milli-demokratık mucadilesinin külünden uyanan yeni bir hereket başlamışdır ve keçen 10 yılın içinde Azerbaycan aydınları terefınden gösterılen himmet ve çaba sonucunda güclenib sınmaz ve dönmez siyasal-toplumsal geniş herekete çevrilmişdir.
Azerbaycan aydınları tarafından desteklenen milli hereket , demokrasi ve insan hakları paradaymı esasında oluşan ve İran rejiminin gerçekten demokratişleşmesini , Güney Azerbaycan türklerinin milli haklarını elde etmesini , Türkçenin İranin resmi diline çevrılmesini ve insan hakları prinsiplerıni savunmakla taninmaktadır.
Azerbaycan milli hereketinin güclenib genişlenmesi Tehran rejimini endışe ve korkuya salıb ve rejim milli hereketi boğmaya çeşitli planlar hazırlamıştır.
Bu doğrultuda Güney Azerbaycan aydınları çeşitli baskı ve tezyiklere meruz kalmışlardır ve şimdiye kadar Azerbaycan milli hereketinde çalışan yaklaşık 150 kişi mehkemelr terefinden yarğılanıb ve mehkum olmuşlar.
Hükümetin şu anti demokratık davranışı bezen hetta rejimin reformist kolu ve Fars opozısyonu tarafından ise desteklenmektedir.
Şu durumda 2002 yılında Güney Azerbaycanda rejim tarafından tutuklanan siyasal mehbusların haklarını savunmak için ASMEK ( Azerbaycan Siyasal Mehbuslarını mudafıe Komitesı) bir sivil toplum örgütü olarak kurulmuştur.
ASMEKin heflerini böyle sıralamak olar:
- Azerbaycanda siyasal tutuklananlara çeşitli yönlerde yardım etmek
- İnsan haklari üzere külturel ve toplumsal çalişmalar
- Toplumu İnsan haklari deyelerini konusunda bilgilendirme
ASMEK 2 yıl surecinde butun baskı ve çetinliklere rağmen elinden gelen informasıya hizmeti ,hukuki , maddi ve menevi yardımları tutuklananlara sunmuştur.
Sonunda 2004 yılında ASMEK kendisi baskıya meruz kalarak uyelerinden dortu ( Alirza C.KULUNCU , Rıza EBBASİ , İlkar MERENDLİ ve Seyıt NEYIMI ) tutuklanıb ve İslami devrim mehkemesi terefinden ağır cezaya mehkum olub ve ASMEKin dağılmasına karar verilmişdir.
Ancak önce nitelediyimiz gibi milli hereket dönmez hale gelmiş ve yenilmez bir kale gibidir ve hükümetin böyle davranmasi milli hereketi etgiliyemez.
Mehkemelerin ardından 2005 yılının başlanışında ASMEKde yeni kuruluş ve yeni uyelerle insani ve demokratik isteklerini savunmaya başlamışdır.
متاسفانه برخی نویسندگان و روزنامه نگاران با تعریف غلط صورت مساله و یا طرح مساله دیگر دنبال راه حل میگردند در این رابطه فکر میکنم چند سوال و توضیح به تبیین موضوع کمک کند:
از آقای نبوی سوال میکنم که مگر ترکها جناب آقای نیستانی و همکارش را بازداشت کرده یا گروگان گرفته اند که حالا تداوم بازداشت آنها تبدبل به لکه ننگی بر دامان ایشان گردد؟ جناب نبوی که خود بازداشت آنها را " به بهانه " توهین به ترکها می داند نه چیز دیگر ، چرا لکه ننگ را در دامن بهانه گیران نمیجوید.؟
اما محض اطلاع جناب آقای نبوی و خوانندگان گرامی عرض می نماید که اهل فرهنگ و نویسندگان ترک و فعالان سیاسی آذربایجان در همان بحبوحه بحران تکلیف خویش را با این قضیه روشن نموده اند ، در قسمتی از بیانیه جمعی از نویسندگان ، روزنامه نگاران و فعالین دانشجویی ، فرهنگی و سیاسی آذربایجان می خوانیم :
" بازداشت دو نویسنده خاطی روزنامه ایران را تلاش برای انحراف توجه افکار عمومی به مساله اصلی – نقض حقوق ملی و فرهنگی ملیتها – ارزیابی کرده و آن دو را نیز قربانیان ناآگاه سیستم و اندیشه تبعیض محور و شوونیستی حاکم بر ایران میدانیم لذا با گذشتن از حق خویش خواهان آزادی آنها هستیم."
حال بنظر میرسد آقای نبوی نیز برای تحریف مساله اصلی ،میخواهد فعالان ترک را مخالف آزادی مطبوعات و بیان قلمداد نماید.
از آقای نبوی سوال می کنم که آیا تداوم بازداشت عباس لسانی ، حسن راشدی ، رضا عباسی ،صالح کامرانی ، حسن دمیرچی – موسیقیدان و مدرس تار – چنگیز بخت آور ، علی بدلی ، جواد عباسی و .... و سکوت ایشان ، همفکرانشان و رسانه هاشان در مقابل این بازداشتها، سرکوب اعتراضات مردمی و نیز قتل جوانان بیگناه در نقده و مشگین شهر لکه ننگ به مراتب بزرگتری بر دامن شخص ایشان،احزاب رنگارنگ چپ و راست و همه آنهایی که عنوان نویسندگی ، هنرمندی ، دموکراسی خواهی را با خود یدک میکشند ، نیست ؟
آقای نبوی !
شما که به زمین و زمان گیر میدهد آیا تاکنون اعتراضی به نقض حقوق ملیونها ترک در عدم برخورداری از تحصیل به زبان مادری خویش نموده اید ؟ آیا در مقابل جعل و استحاله هویت و زبان مردم آذربایجان فریاد بلند کرده اید؟
چرا باید زبان و فرهنگی که به گفته خودتان آورنده کاریکاتور و اصولا طنز مدرن به ایران است در محاق باشد و علاقه مندانش در حبس و شما لب نگشایید؟
چرا تاکنون به کهنه پرستان جبهه ملی و ... که همه ساله سالروز کشتار 25 هزار نفر از مردم آذربایجان در 1325 را به نام روز نجات میهن !!! جشن میگیرند اعتراض نکرده اید؟
آقای نبوی
از سالها پیش شماری از آذربایجانیها را با عناوین متفاوت ولی در اصل به جرم دوست داشتن و علاقه به زبان و فرهنگ ترکی دستگیر ، محاکمه و در حبس کرده اند (۲) چرا شماها در مقابل این بی عدالتی دم بر نیاورده اید؟
آقای نبوی کمی منصف باشید و قضایا را آن طور که هست و با همه جوانبش تحلیل کنید. بدانید که فقط با احترام به فرهنگ و عقاید هم فرصت پیمودن راه پیشرفت را خواهیم داشت.
با این حساب فکر میکنم که لکه ننگ بر دامن شماست و این شما هستید که برای زدودن آن باید هرچه زودتر در عرصه دفاع از حقوق ملی و فرهنگی هموطنان آذری تان ( ۳) !!! وارد شوید .
با احترام
سعید نعیمی
1 و ۳ : پدران و نیاکان ما و همه مردم آذربایجان- جزء چند مدیر کل و رئیس مرعوب قدرت مرکزی- خودشان را ترک و زبانشان را ترکی مینامیدند و مینامند ، نمیدانیم این دوستان با بکاربردن لفظ جعلی و غلط " آذری " قصد افاده چه چیزی یا چه کسی را دارند.
۲ : داستان برخی از محکومیتها چنان رسوا و دور از منطق حقوقی است که میتواند اسباب طنز و فکاهی گردد.مثلا لسانی را یکبار به اتهامانتشار تقویم ترکی و بار دیگر دفاع در دادگاه به زبان ترکی محکوم کرده اند یا دوست دیگری را به جرم استفاده از اصطلاحات ترکیه ای در نوشته هایش متهم کرده اند.
با او آشنایی نداشتم و کاری به اندیشه و افکارش ندارم ولی نمی توانم در مرگ او غمگین نباشم فقط آرزو دارم آخرینش باشد....
روحش شاد و یادش بخیر
برادر نستوه جناب عباس لسانی
امروز اندیشه و ایمانی که در وجود تو جاری است ما را هر چه بیشتر در راهمان استوارتر می سازد.
دوست و همراه عزیز !
ما در حالی با تو سخن سخن میگوییم که تو به سمبل بیداری و مقاومت تبدیل گشته ای و همه هستی ات را سپر تیر عناد با ترک و آذربایجانی قرار داده ای.
تو بارها توانستی و امروز باز با نهایت توانت در دفاع از ملتت تلاش میکنی ، همه دنیا صدایت را شنید و اندیشه نهفته در صدایت را درک کرد .
امروز چه کسی می تواند مدعی عدم ممنوعیت فرهنگ و زبان ترکی در این کشور باشد ، در مقابل چشمان جهانیان به جرم دفاع از زبان مادری ات و به ناحق زندانی شده ای و در مقابل این ظلم و ستم غیر قانونی ، دو ماه است که جان بر کف نهاده و اعتصاب غذا نموده ای.
برادر!!
امروز در سایه تلاش و مقاومت تو و همفکرانت مساله ترک و آذربایجان در حال جهانی شدن است لذا ادامه این راه با سلامتی جسمی و تداوم کوشش شما میسر خواهد شد.
از تو خواهش میکنیم بنام آذربایجان و بنام زادگاه تاریخ آفرینت اردبیل اعتصاب غذایت را پایان ده و روزه ات بشکن.
ایندی عابباسا یازیلمیش مکتوب و آدلار :
ایگید قارداشیمیز
سایین عابباس لیسانی بی!
بو گون سنده یاشایان دوشونجه و اینام بیزی داهادا آرتیق یولوموزا ایناندیریر.
یولداش!
سن اویانیش و موقاویمت سیمبولونا دونموش بیر دورومدا دوشونولورسن.بوتون وارلیغینی تورک و آذربایجان اوستونه گلن اوخلارین قارشیسیندا توتوبسان.سن یوز کره باجاردین و بو گون ده سون باجاریق گوجونله اوز میللتینین حاقلارینی قوروماغا چالیشیرسان.بوتون دونیا سسینی ائشیتدی و سنین سسینده اولان دوشونجه نی آنلادی.ایندی، کیم دئیه بیلمز تورکون دیلی بو اولکه ده یاساق دگیل.دونیانین گوزو اونونده سن آنا دیلیندن مودافیعه سوچونا حاقسیزجاسینا دوستاق اولوب و سونوندا بو قانون دیشی سنه ائدیلن ظولمون قارشیسیندا جانینی الینه آلیب و ایکی آیا یاخیندیر آجلیق ائدیرسن.
قارداش!
ایندی سنین کیمی ایگیدلرین چالیشمالاری و بو گونکو موقاویمت لری تورک و آذربایجان مساله لرینی دونیوی لشدیرمکده دیر.بو یولون آردی دا سن و سن کیمیلرین ساغلیغی ایله اولوملودور.
سندن خواهیش ائدیریک آذربایجان آدینا، یاشادیغین تاریخ یارادان اردبیل شهری آدینا، آجلیغینا سون قوی و اوروجونو سیندیر.
اینانمیشیق و اجدادیمیزین اولو دوشونجه لری بیزه اورگدیب:قارانلیغین سونو آیدینلیق دیر.اینانیریق بیزی یارادان وئردیگی وعده لره وفا ائدیب و ظولم ائوینی ییخاجاق.تانری بیزدن یالنیز حرکت ایسته ییب و بیزه سوز وئریب، حرکتیمیز اولان زامان دونیا ایستدیگیمیز کیمی دگیشیله بیلر.
بو گون سنین ساغلیغین و آذربایجان آرخاسیندا قالماغین بیزی هر شئی دن چوخ سئویندیره جک.اوروجونو سیندیر.سنین اینامین ابدی لیک تاریخه قازیلیبدیر.
آذربایجانلی بیلی یوردلولار توپلومو
آذربایجان سیاسال محبوسلارین مودافیعه کمیته سی ( آسمک )
یاشار ابراهیم زاده، اکرم اسداللهی، توحید اسدی آغاجاری، اکبر اسلامی ، سعیده اسلامی، علیرضا اشرافی، یزدان اشرفی ، مینا اصغری، ناصر امامی،عباس انگوتی، عباس بابایی، دانسو باقریار، محمود بجانی، ائلمان برگشادی، امیر بزرگی، عزیز بهاری، الهام بهزادی، رضا بهشتی فرد، جواد بویه ، گونش بویه ، اسماعیل بیات، سید حیدر بیات، علیمحمد بیانی، رسول بیگدلی، سعید پورجعفر، بهزاد جدی، ابراهیم جعفرزاده، هوشنگ جعفری، اسماعیل جوادی، علیرضا جوانبخت قولونجو، یونس حدادی، علی حسن زاده، لطیف حسنی، شهاب حسین قلی زاده، سید لطیف حسینی، سید مرتضی حسینی،حسینی، فاطمه حیدری، حیدری، محمد خدادوست، جبرئیل خلیلی، صفرعلی خوئینی، فاطمه دهقان، یاشار راشدی، حسین رحمتی، حسن رحیمی، علی رضایی، مهران رضایی، حسن رفیعی، محمد روحانی، سعید زمهریرلو، اسرافیل سلطانیان، سید رسول سمیعی نژاد، مهدی سیاری، احمد سید زاده، حیدر شادی، بابک شاهد، ناصر شاهدی، آیدین شریفی، شهرام شوقی، آیدین صادقی، کیان صفری، بهروز صفری، عطیه طاهری، پیمان عارف، عبدالله عباسی جوان، روح ا… عباسیان، علیرضا عبداللهی، کمال عبدالمحمدی، عبدالله عزیزی ،ایلقار علیزاده، ناصر علیزاده، غنی غنی زاده، توکل غنی لو، جلیل غنی لو، عبدالله فرجی، آیدا فرخ زاده، علی فرزانه، ایوب فرزانه، وحید فرهودی، محمود فضلی، یوسف قاسمی، رسول قربانی، ربابه قلی زاده، مریم قلیپور، مهناز قوچلو، اکبر لکستانی، سعید متین پور، علیرضا متین پور، حامد محمداللهی، رضا محمدی، یعقوب محمدی، صیاد محمدیان، سیروس مددی، ندا مرادی، ایلقار مرندلی، ائلیار مقدم، یوروش مهرعلی بیگلی، علی موسوی، صدرالدین موسوی، امیر مولا، نادر میران، محمد میرزایی، رسول نادری، محمد نجفی، بهرام نصیری، ودود نظام، حمید نظری، عبدالله نظمی، تئلناز نعمتی، اکبر نعیمی، سعید نعیمی، عباس نعیمی، علی نورمحمدی، علی نوری، ناصر نوری، لطف ا... نوری، آرزو الوفی، صالح کامرانی، محرم کامرانی، مهدی کرینی، مینا کهربایی، عباس یکانی، کاظم یکانی، مهدی یکانی
آیمان آراز
بدنبال مذاکرات متعدد نمایندگان انجمن جوانان آذربایجانی سوئد – کنگره آذربایجانیهای جهان و کانال ماهوارهای گوناز تی وی با بیش از 80 نفر از اعضا ی پارلمان اروپا بیانیه ای از سوی 19نفر از اعضای پارلمان اروپا در روز 17 2006جولای خطاب به محمود احمدی نژاد رییس جمهوری ایران در مورد ضرورت آزادی بدون قید و شرط زندانیان سیاسی آذربایجانی صادر شد.
لازم به ذکر است که اکثر این نمایندگان عضو کمسیونهای سیاست خارجی وحقوق بشر پارلمان اروپا هستند.
متن بیانیه :
آقای احمدی نژاذ 17 جولای 2006-09-02
رییس جمهور ایران
تهران تقاطع آذربایجان – خیابان فلسطین – ریاست جمهوری
ایران کشوری چند قومی است و جمعیت آن متشکل از آذربایجانیها – فارسها –کردها – عربها – بلوچها – ترکمنها و ... می باشد.
یکی از بزرگترین اقلیتهای قومی ایران آذربایجانیها هستند.سازمان ملل متحد جمعیت آذربایجانیها را در ایران در حدود 30 میلیون نفر یعنی 40 در صد کل جمعیت ایران تخمین زده است
با این وجود آذربایجانیها تحت سیاست آسیمیلاسیون سیستماتیک حکومت ایران قرار دارند و بسیاری از حقوق اولیه و اساسی آنها توسط حکومت ایران رعایت نمی گردد.(1)
تظاهرات گسترده مردم در چندین شهر آذربایجان از جمله تبریز – ارومیه – نقده – خوی - میاندواب - زنجان – اردبیل – میانه و ... با سرکوب وحشیانه حکومت ایران مواجه شد.
انتشار کاریکاتور اهانت آمیز روزنامه دولتی ایران در روز 12می باعث تحریک مردم آذربایجان شد در این کاریکاتور آذربایجانیها به سوسک تشبیه شده بودند.
در عرض 2هفته هزاران نفر از آذربایجانیها به خیابانها ریخته وخواستار توقف نسل کشی فرهنگی شدند این اعتراضات با سرکوب وحشیانه واعمالی از قبیل کشتار تظاهر کنندگان مجروح کردن صدها نفر و بازداشت هزاران نفر از تظاهر کنندگان از سوی حکومت ایران مواجه شد.
شرایط بسیار بحرانی است بسیاری از بازداشت شدگان مورد شکنجه قرار گرفته اند. بازداشت شدگان اجازه ملاقات با خانوادهایشان را ندارند صدها نفر از بازداشت شدگان در واکنش به این اعمال اقدام به اعتصاب غدا کرده اند.زندگی این افراد در معرض خطر قرار دارد.نمونه این افراد فعال برجسته حقوق بشر (آذربایجانیها) آقای عباس لسانی است لسانی روز 3 ژوئن پس از شرکت در تظاهرات مردم اردبیل در خانه اش بازداشت شده است. (2)
با توجه به واقعیات موجود نگرانی خویش را در مورد سلامتی زندانیان اعلام می کنیم و واز حکومت ایران میخواهیم که محل زندانی شدن این افراد را مشخص کرده و اجازه ملاقات آزادانه با اعضای خانواده زندانیان و همچنین اخذ وکیل را فراهم نماید.و کمکهای پزشکی را در صورت نیاز فراهم نماید.
ما همچنین مصرانه از حکومت ایران میخواهیم که بیانیه سازمان عفوبین الملل در مورد عدم شکنجه وآزار و اذیت زندانیان رارعایت نموده ونسبا به آزادی بدون قید وشرط تمامی زندانیان سیاسی آذربایجانی اقدام نماید چرا که بر خی از این افراد تا کنون محاکمه نشده اند.
1_ [1] http://www.unhchr.ch/huridocda/huridoca.nsf/0/40FC68CD8A9A97F9C1256B8100525F97/$File/G0210126.pdf?OpenElement (UN-report published January 16 2002)
2_ http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=ENGMDE130742006 (AMNESTY INTERNATIONAL- report published June 29